Gminne jednostki budżetowe a rozliczanie podatku VAT

Na mocy uchwały Najwyższego Sądu Administracyjnego z czerwca 2013 roku gminne jednostki budżetowe powinny zostać usunięte ze spisu podmiotów z sektora finansów publicznych będących podatnikami VAT. Dlaczego?

CZYM JEST JEDNOSTKA BUDŻETOWA?

Aby lepiej wszysto wyjaśnić, należy najpierw uświadomić sobie, czym jest właściwie jednostka budżetowa. Możemy ją zdefiniować jako jednostkę organizacyjną sektora finansów publicznych, która nie posiada osobowości prawnej. Jednostka budżetowa pokrywa swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, natomiast swoje własne dochody kieruje albo do budżetu państwa, albo też na rachunek jednostki samorządu terytorialnego.

ZMIANY W POSTRZEGANIU GMINNYCH JEDNOSTEK BUDŻETOWYCH

Z oczywistych względów, rozliczenia VAT oraz ewidencja księgowa owych rozliczeń w państwowych, bądź samorządowych jednostach budżetowych, jak również w samorządowych zakładach budżetowych, to rzecz skomplikowana. Tym bardziej, iż w roku 2013 zakwestionowano ich podmiotowość prawno-podatkową. Stało się to na mocy uchwały NSA (Najwyższego Sądu Administracyjnego) z czerwca 2013 roku (I FSP 1/13). Informacje w niej zawarte stanowiły, iż gminne jednostki budżetowe tak naprawdę nie są podanikami VAT. Jakie jednostki są zatem podatnikami VAT? Uchwała jednoznacznie to określa:

1. Państwowe jednostki budżetowe

2. Jednostki samorządu terytorialnego (gminy, powiaty i województwa samorządowe)

3. Samorządowe zakłady budżetowe Skąd takie wnioski? Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył w uzasadnieniu sentencji uchwały, że samorządowe jednostki budżetow są podatnikami VAT. Nie można jednakże zaliczyć do nich gminnych jednostek budżetowych, ponieważ działają one na rachunek i w imieniu publicznej osoby prawnej, czyli po prostu gminy.

ROZLICZENIA VAT I EWIDENCJA KSIĘGOWA

Do końca 2013 roku Ministerstwo Finansów zobligowało się do przedstwienia koncepcji rozliczania podatu VAT w jednostkach budżetowych gmin. Przesunięto termin przedstawienia takowej koncepcji, ponieważ 10 grudnia 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o rozstrzygnięcie, czy jednostkę organizacyjną gminy można uznać za podatnika VAT, jeśli jej działania mają inny charakter niż organy władzy publicznej w rozumieniu art. 19 dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Uwzględniono rzecz jasna, iż nie spełnia przy tym warunku samodzielności, który także jest przewidziany w owej dyrektywie (w art. 9 ust. 1). Do czasu uzyskania jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, gminne jednostki budżetowe będą się rozliczały na podstawie tych samych zasad, co dawniej. Resort zapewnił bowiem, iż nie będzie na razie kwestionował obowiązujących dawniej praktyk. Warto zapoznać się także z artykułem: Rozliczenia i ewidencja księgowa VAT.

Artykuł polecany jest przez Platformę Rachunkowości Budżetowej i Prawa Pracy INFORRB. Dzięki zawartym w nim informacjom czytelnicy będą mogli dowiedzieć się więcej na temat sposobów rozliczania podatku VAT w jednostkach budżetowych gminy. Przedstawione są w nim sposoby ewidencji księgowej, jak również zawarte objaśnienia dotyczące konstruowania zapisów na koncie 241, zasady prowadzenia ewidencji VAT na podstawie informacji miesięcznych oraz przedstawione warunki składania przez daną jednostkę deklaracji podatowej VAT-7, miesięcznych informacji w zakresie podatku należnego, podatku podlegającego odliczeniu, a także podatku odprowadzonego na rachunek urzędu skarbowego.