Faktury VAT RR i zakup produktów rolnych

Jeśli dokonujemy u rolników zakupu jakichkolwiek produktów rolnych na fakturę VAT RR, to musimy wybrać odpowiedni sposób zapłaty należności. W większości przypadków będzie to prawdopodobnie płatność gotówką, bowiem wielu rolników nie posiada własnych kont bankowych. Ważną kwestią jest jednak prawidłowe ujęcie takich zakupów w księgach rachunkowych.

Należy również odpowiedzieć sobie na pytanie, czy zryczałtowana kwota podatku VAT która nie podlega odliczeniu zwiększa wartość nabywanych przez nas produktów, czy też VAT ten powinien zostać zaksięgowany jako niepodlegający odliczeniu i jednocześnie stanowiący koszt uzyskania przychodu. Jeśli nabywca produktów rolnych u rolnika jest zarejestrowany jako płatnik podatku VAT, to spoczywa na nim obowiązek samodzielnego naliczania podatku od towarów oraz usług. Za wystawianie faktury będącej udokumentowaniem tej transakcji odpowiada bowiem nabywca towaru, nie zaś jego sprzedawca – w tym przypadku, rolnik ryczałtowy. Aby móc pobrać wzór takiej faktury wystarczy jedynie wejść na stronę "Monitora Księgowego" i znaleźć go w odpowiedniej zakładce. Ustawa o VAT w artykule 115 wskazuje, że rolnik ryczałtowy może skorzystać z ryczałtowanego zwrotu podatku z tytułu nabywania środków produkcji rolnej opodatkowanych VAT. Kwotę zryczałtowanego podatku VAT ma rolnikowi ryczałtowemu wypłacić nabywca jego produktów; wynosi ona 7% kwoty należnej za dostawę produktów rolnych pomniejszonej o kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku. Jeśli nabywca spełnia wymogi określone w artykule 116 ustawy o VAT, to VAT zawarty na fakturze podlega odliczeniu. Do wymogów tych należy: nabycie produktów związanych z dostawą opodatkowaną, uregulowanie wszystkich należności związanych z transakcją w ciągu maksymalnie 14 dni od dnia zakupu oraz podanie w dokumencie potwierdzającym dokonanie zapłaty numeru oraz daty wystawienia faktury, która ma stanowić potwierdzenie zakupu produktów rolnych. Warunkiem jest także dokonanie zapłaty przelewem bankowym. Jeśli nabywca zamierza uregulować całą należność gotówką, to wymienione wyżej prawo mu nie przysługuje. Kwota zryczałtowanego podatku VAT stanowi element należności za produkty rolne zapłaconej przez nabywcę. Jeśli zatem zakup produktów rolnych wiąże się z uzyskaniem przez nabywcę przychodów, to na pierwszy rzut oka kosztem podatkowym powinna być tutaj kwota zryczałtowanego zwrotu podatku ujęta w kwocie nabycia brutto produktu rolnego. Jeszcze całkiem niedawno stanowiska poszczególnych organów podatkowych nieco różniły się od siebie pod tym względem, obecnie jednak w większości przypadków są one co do tego zgodne. Odmawia się tutaj zaliczania nieodliczonego podatku VAT z faktury RR do kosztów uzyskania przychodu.

Za przykład może tutaj posłużyć pismo wydane na początku 2014 roku przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi. Brak możliwości odliczenia podatku VAT sprawia, że w myśl artykułu 28 ustawy o rachunkowości kwota podatku automatycznie zwiększa cenę nabycia zakupionego produktu rolnego. W księgach rachunkowych kupiony w taki sposób produkt rolny zostanie w takim razie przyjęty do magazynu w cenie brutto, która uwzględnia niepodlegający odliczeniu zryczałtowany podatek VAT. W sytuacji stosowania metody odpisywania zakupionych towarów bezpośrednio w koszty niepodlegający odliczeniu podatek VAT automatycznie obciąża koszty podstawowej działalności operacyjnej.